Biblioteka Pedagogiczna  w Piotrkowie Trybunalskim
ul. Wojska Polskiego 122 e
97-300 Piotrków Trybunalski
tel./fax : 0(prefix)44  649-50-77
http://www.pedagogiczna.edu.pl

 

 


 

SUBSTANCJE PSYCHOAKTYWNE
Zestawienie bibliograficzne w wyborze

 

Substancja psychoaktywna - substancja chemiczna (związek chemiczny) oddziałująca na ośrodkowy układ nerwowy przez bezpośredni wpływ na funkcje mózgu, czego efektem są czasowe zmiany postrzegania, nastroju, świadomości i zachowania.

Substancje psychoaktywne to zbiór substancji:
-
o zróżnicowanej budowie chemicznej,
- otrzymywanych ze źródeł naturalnych np. roślin,
- modyfikowanych chemicznie,
- wytwarzanych syntetycznie,
- przyjmowanych różną drogą,
- o zróżnicowanym potencjale uzależniającym,
- o zróżnicowanych mechanizmach farmakologicznych i efektach klinicznych.

Światowa Organizacja Zdrowia zalicza do substancji psychoaktywnych: alkohol, pochodne opium (np. morfina, heroina), przetwory konopi indyjskich (haszysz, marihuana), substancje uspokajające i nasenne (np. barbiturany, benzodiazepiny), kokainę i inne substancje pobudzające (np. pochodne amfetaminy), substancje halucynogenne (np. LSD, grzyby psylocybe), tytoń oraz lotne rozpuszczalniki (np. kleje, aceton, TRI).

W zestawieniu bibliograficznym nie uwzględniano odrębnych opracowań dotyczących alkoholu i nikotyny.

 

WYDAWNICTWA ZWARTE

HAMER HANNA : Zgoda w rodzinie, czyli Dobre dialogi. - Warszawa : "Difin", 2007. - S. 163-165 : Narkotyki - wiedzieć jak wyglądają i szkodzą, żeby nie brać
Przegląd grup narkotyków najczęściej występujących w Polsce: opiatów, środków pobudzających, środków halucynogennych, klejów, leków nasenno-uspokajająco-przeciwbólowych.

JĘDRZEJKO Mariusz, KOWALEWSKA Anna : Wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie i zachowania człowieka. Środki działające pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy // W: Narkomania : spojrzenie wielowymiarowe / red. nauk. Mariusz Jędrzejko. - Pułtusk : Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora ; Warszawa : Oficyna wydawnicza ASPRA-JR, 2009. - S. 239-243
Amfetamina, kokaina - wpływ na organizm człowieka, bezpośrednie skutki użycia, długotrwałe przyjmowanie, zespół abstynencyjny, ostre zatrucie, pierwsza pomoc przedlekarska.

JĘDRZEJKO Mariusz, KOWALEWSKA Anna : Uzależnienia - wybrane pojęcia i definicje // W: Współczesne teorie i praktyka profilaktyki uzależnień chemicznych i niechemicznych / red. nauk. Mariusz Jędrzejko. - Pułtusk : Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora ; Warszawa : Fundacja Pedagogium, 2009. - S. 43-75
Substancje psychoaktywne i ich podział (s. 50-52). Objawy zażywania i skutki uzależnienia od: opiatów, środków uspokajających, środków pobudzających, halucynogenów, konopi (s. 68)  

JĘDRZEJKO Mariusz, KOWALEWSKA Anna : Wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie i zachowania człowieka. Środki halucynogenne // W: Narkomania : spojrzenie wielowymiarowe / red. nauk. Mariusz Jędrzejko. - Pułtusk : Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora ; Warszawa : Oficyna wydawnicza ASPRA-JR, 2009. - S. 243-249
LSD, meskalina, psylocybina, ecstasy (MDMA), substancje lotne i kleje, pokrzyk wilcza jagoda - wpływ na organizm, bezpośrednie skutki użycia, długotrwałe przyjmowanie, zespół abstynencyjny, ostre zatrucie, pierwsza pomoc przedlekarska.

JĘDRZEJKO Mariusz, KOWALEWSKA Anna : Wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie i zachowania człowieka. Środki o działaniu odurzającym i uspokajającym // W: Narkomania : spojrzenie wielowymiarowe / red. nauk. Mariusz Jędrzejko. - Pułtusk : Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora ; Warszawa : Oficyna wydawnicza ASPRA-JR, 2009. - S. 231-239
Ogólna charakterystyka opiatów: opium, morfiny, heroiny,metadonu. Opiaty, kanabinole, barbiturany i benzodiazepiny - wpływ na organizm człowieka, bezpośrednie skutki użycia, długotrwałe przyjmowanie, zespół abstynencyjny, ostre zatrucie, pierwsza pomoc przedlekarska.

JĘDRZEJKO Mariusz, KOWALEWSKA Anna, JANISZEWSKI Włodzimier : Charakterystyka narkotyków. Charakterystyka głównych substancji psychoaktywnych // W: Narkomania : spojrzenie wielowymiarowe / red. nauk. Mariusz Jędrzejko. - Pułtusk : Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora ; Warszawa : Oficyna wydawnicza ASPRA-JR, 2009. - S. 205-229

JĘDRZEJKO Mariusz, KOWALEWSKA Anna, JANISZEWSKI Włodzimier : Charakterystyka narkotyków. Narkotyki - farmakologiczne czynniki działania // W: Narkomania : spojrzenie wielowymiarowe / red. nauk. Mariusz Jędrzejko. - Pułtusk : Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora ; Warszawa : Oficyna wydawnicza ASPRA-JR, 2009. - S. 193-201

JĘDRZEJKO Mariusz, KOWALEWSKA Anna, JANISZEWSKI Włodzimier : Charakterystyka narkotyków. Narkotyki - niefarmakologiczne czynniki działania // W: Narkomania : spojrzenie wielowymiarowe / red. nauk. Mariusz Jędrzejko. - Pułtusk : Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora ; Warszawa : Oficyna wydawnicza ASPRA-JR, 2009. - S. 202-205

KARNAŚ Marcin : Prekursory narkotyków // W: Narkomania : spojrzenie wielowymiarowe / red. nauk. Mariusz Jędrzejko. - Pułtusk : Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora ; Warszawa : Oficyna wydawnicza ASPRA-JR, 2009. - S. 251-265
Prekursory narkotykowe - legislacja, zagrożenia, charakterystyka.

KLIMEK ZBIGNIEW : Profilaktyka zagrożeń w praktyce. - Jelenia Góra : nakładem autora, 2008. - S. 20-37 : Narkotyki. Niebezpieczne atrakcje
Przegląd najbardziej popularnych narkotyków w Polsce. Bieluń, marihuana, amfetamina, estazy (MDMA) - krótka charakterystyka.

MONETA-MALEWSKA Maria, WRZEŚNIOWSKA Joanna : Narkotyki - inni biorą, ty nie musisz. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, cop. 2008. - (Trudne Rozmowy z Nastolatkiem). - S. 14-22 : Narkotyki w pigułce
Marihuana, amfetamina, ecstasy, efedryna, kleje i rozpuszczalniki, LSD i inne halucynogeny, kokaina, opiaty, alkohol, papierosy - krótka charakterystyka wybranych substancji psychoaktywnych.

SASIN Piotr : Rodzice wobec problemu narkomanii dziecka. - Opole : Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2010. - S. 23-33 : Klasyfikacja środków uzależniających i ich wpływ na funkcjonowanie człowieka
Opiaty, psychostymulanty, amfetamina, ecstasy, kokaina, crack, kofeina, halucynogeny, konopie indyjskie, lotne rozpuszczalniki, środki uspokajająco-przeciwbólowe, steroidy anaboliczne, nikotyna, alkohol - wpływ na funkcjonowanie człowieka.

SOŁDEK Dagmara, NYK Adam :Narkotyki / oprac. tekstu Dagmara Sołdek, Adam Nyk
Nadarzyn : "Lissner Studio", [2010?]
Amfetamina, ekstazy, LSD, opiaty, kokaina, konopie, grzyby halucynogenne, kleje, środki uspokajające, środki nasenne - formy występowania i sposoby przyjmowania, zewnętrzne oznaki używania, działanie fizjologiczne, odczucia subiektywne, właściwości uzależniające, pozornie "pozytywne" i negatywne efekty działania, nazwy slangowe.

WANAT Wojciech : Narkotyki i narkomania : odlot donikąd. - Warszawa : "Iskry", cop. 2006. - S. 89-136 : Sztuczne raje
Podział narkotyków wg Światowej Organizacji Zdrowia. Marihuana i haszysz, stymulatory, amfetamina, kokaina, halucynogeny, LSD, ecstasy, naturalne halucynogeny, opiaty, środki uspokajające, lotne rozpuszczalniki, legalne narkotyki (alkohol, nikotyna, leki zawierające o działaniu psychoaktywnym) - działanie, wpływ na funkcjonowanie człowieka, obiegowe opinie.

WORONOWICZ Bohdan T. : Uzależnienia : geneza, terapia, powrót do zdrowia. - Warszawa : Wydawnictwo Edukacyjne PARPAMEDIA, cop. 2009. - S. 399-401 : Leki ; S. 401-406 : Benzodiazepiny (BDZ) ; S. 406-407 : Pochodne kwasu barbiturowego ; S. 407-408 : Leki o działaniu przeciwbólowym ; S. 408-409 : Leczenie uzależnienia od leków ; S. 423-424 : Kofeina i teina ; S. 425-429 : Pochodne makowca (opioidy) ; S. 430-431 : Amfetamina ; S. 432-433 : Kokaina ; S. 434-436 : Pochodne konopi (marihuana i haszysz) ; S. 437-438 : Substancje wziewne (inhalanty) ; S. 439-440 : Substancje halucynogenne ; S. 441-442 : Kwas y-hydroksymasłowy (GHB) ; S. 443-445 : Steroidy ; S. 446-448 : Napoje energetyzujące i inne "dopalacze"

 

ARTYKUŁY Z CZASOPISM

CEKIERA Czesław M. : Ryzyko przyjmowania grzybów halucynogennych. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2007, nr 2, s. 27-33
Odmiany i działanie grzybów halucynogennych.

CHOJECKI Dawid : Nowe substancje psychoaktywne: mefedron i syntetyczne kanabinoidy. - Bibliogr. // Serwis Informacyjny Narkomania. - 2010, nr 2, s. 21-23
Charakterystyka tych substancji i ich działania. Syntetyczne kanabinoidy - legalna alternatywa dla marihuany i haszyszu. Mefedron - substytut amfetaminy i jej pochodnych. Szkodliwość mefedronu.

DUDEK Daniel : Fentanyl - niebezpieczna "syntetyczna heroina" // Serwis Informacyjny Narkomania. - 2006, nr 4, s. 18-23
Opis, działanie i zastosowanie medyczne fentanylu. Pozamedyczne zastosowanie fentanylu - stosowanie fentanylu przez siły specjalne, właściwości narkotyczne. Nielegalna produkcja i przemyt fentanylu. Rys historyczny używania fentanylu w Stanach Zjednoczonych i Europie.

DUNOWSKA Anna, AMPUŁA Janusz : Raport : o kontaktach młodzieży z narkotykami, alkoholem, nikotyną i sterydami przygotowany na podstawie sondażu w gorzowskich szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych // Problemy Narkomanii. - 2006, nr 2, s. 59-74

JANISZEWSKI Włodzimierz : Fentanyl - lek i narkotyk. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2007, nr 1, s. 59-61
Działanie, właściwości uzależniające, pomoc przy przedawkowaniu fentanylu.

JANISZEWSKI Włodzimierz : Kat (Khat) - "orzeźwiająca" herbata // Problemy Narkomanii. - 2007, nr 3, s. 61-63
Działanie narkotyku o nazwie kat, zawierającego katynę i katynon, o efekcie działania podobnym do efedryny i amfetaminy.

JANISZEWSKI Włodzimierz : Uwaga na metamfetaminę!. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2006, nr 1, s. 72-74
Charakterystyka działania metamfetaminy.

JĘDRZEJKO Krzysztof : Bieluń dziędzierzawa = Datura stramonium L. : roślina silnie toksyczna i halucynogenna // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 2, s. 51-58
Bieluń dziędzierzawa - charakterystyka gatunku, właściwości i skład chemiczny, zatrucia.

JĘDRZEJKO Krzysztof : Guarana - kofeinowa używka podbijająca świat czy suplement diety i lek. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2007, nr 2, s. 80-90
Charakterystyka gatunku i jego występowanie na świecie oraz gatunki pokrewne. Surowce ciernioplątu guarany i ich praktyczne wykorzystanie. Wykorzystanie w lecznictwie tradycyjnym - medycyna ludowa. Właściwości fizjologiczne i farmakologiczne guarany i innych substancji. Działania niepożądane i skutki zatrucia kofeiną. Efekty fizjologiczne i farmakologiczne substancji biologicznie aktywnych zawartych w wyciągach z ciernioplątu guarany. Postać farmaceutyczna środka leczniczego i jego zastosowanie. Guarana jako lek i suplement diety oraz popularna kofeinowa używka.

JĘDRZEJKO Krzysztof : Rośliny trujące i ich substancje toksyczne - wykorzystanie i zagrożenia. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 1, s. 23-26
Prezentacja roślin trujących i ich zastosowanie w różnych dziedzinach życia.

JĘDRZEJKO Krzysztof : Szałwia meksykańska = salvia divinorum EPLING & JATIVA - nowe zagrożenie narkotyczne i zdrowotne oraz jego implikacje społeczne w Polsce. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2007, nr 1, s. 49-57
Działanie halucynogenne i uzależniające szałwii meksykańskiej.

JĘDRZEJKO Krzysztof, KONSTANTY Mikołaj : Kakaowiec właściwy (drzewo kakaowe) = Theobroma cacao L. - napój bogów i niebezpieczna używka // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 3, s. 29-40
Kakaowiec właściwy - zastosowanie w lecznictwie i kosmetyce, działania uboczne, zatrucia, zagrożenia życia. Czekoladoholizm - uzależniające składniki czekolady.

JĘDRZEJKO Krzysztof, KONSTANTY Mikołaj : Ostrokrzew paragwajski = (Yerba mate). - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 2, s. 59-64
Opis rośliny, działanie i zastosowanie, substancje biologicznie aktywne ostrokrzewu.

JĘDRZEJKO Krzysztof, KMIECIK Mariusz : Bieluń dziędzierzawa = Datura stramonium L. : roślina silnie toksyczna i halucynogenna. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 2, s. 51-58
Opis rośliny, właściwości i skład chemiczny bielunia jako rośliny trującej.

JĘDRZEJKO Krzysztof, KMIECIK Mariusz : Herbata chińska = Camellia sinensis (L.) O - gatunki i odmiany herbat i ich właściwości kulinarne i psychoaktywne // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 3, s. 83-91

JĘDRZEJKO Krzysztof, MANIARA Michał : Kawa arabska = coffea arabica I. - roślina lecznicza i powszechnie stosowana używka na świecie. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. --2009, nr 3, s. 9-25
Kawa arabska - budowa morfologiczna, uprawa i zbiór, obróbka, transport i magazynowanie, składniki biologicznie aktywne, działanie farmakologiczne i zastosowanie, procesy technologiczne w przygotowaniu proszku kawowego.

JĘDRZEJKO Krzysztof, MANIARA Michał : Krasnodrzew pospolity = Erythroxylon coca Lam. (= E. peruvianum Prescott) - boska roślina Inków i plaga współczesności. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 3, s. 41-54
Kokainowiec (czerwik) pospolity, krzew kokainowy - występowanie, działanie farmakologiczne, zastosowanie w medycynie, działania niepożądane kokainy, uzależnienie.

JĘDRZEJKO Krzysztof, PAWEŁKO Krzysztof : Czuwaliczka - roślina pobudzająca i narkotyczna . -Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 1, s. 45-62
Czuwaliczka jadalna (khat. kat) - morfologia gatunku, uprawa, używanie, skład chemiczny, reakcja po użyciu Zwyczajowe zastosowanie czuwaliszki jadalnej w Somalii, Arabii, Abisynii, Afryce Południowej.

JĘDRZEJKO Krzysztof, PAWEŁKO Krzysztof : Kola zaostrzona = Cola acuminata Schott et Endl - afrykańska roślina lecznicza i niebezpieczna używka. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2009, nr 2, s. 53-66
Charakterystyka rośliny i jej właściwości uzależniających.

JĘDRZEJKO Krzysztof, PAWEŁKO Krzysztof : Kola zaostrzona = Cola acuminata Schott et Endl. - afrykańska roślina lecznicza i niebezpieczna używka. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 2, s. 65-76
Opis rośliny, morfologia gatunku, uprawa, substancje aktywne, działanie farmakologiczne oraz uzależniające.

JĘDRZEJKO Krzysztof, PAWEŁKO Krzysztof : Kola zaostrzona = Cola acuminata Schott et Endl. - afrykańska roślina lecznicza i niebezpieczna używka. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2009, nr 2, s. 53-66
Opis rośliny, morfologia gatunku, uprawa, substancje aktywne, działanie farmakologiczne oraz uzależniające.

JĘDRZEJKO Krzysztof, RUSZKIEWICZ Cezary Borys, MANIARA Michał : Mak lekarski = Papaver somniferum L. - znana od tysiącleci roślina lecznicza, użytkowa i narkotyczna. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 3, s. 55-62
Charakterystyka botaniczna maku. Typy maku lekarskiego. Opium - skład chemiczny, działanie lecznicze i uzależniające.

JĘDRZEJKO Mariusz : Narkotyki używane przy popełnianiu przestępstw seksualnych. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2006, nr 3, s. 9-19
Opis działania tzw. "pigułek gwałtu" - GHB - kwasu gamma-hydroksymasłowego, flunitrazepanu (Rohypnolu), ketaminy, klonidyny.

KEMPIŃSKA Katarzyna : Charakterystyka wybranych roślin wchodzących w skład tzw. "dopalaczy" - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2009, nr 2, s. 67-72
Charakterystyka szałwii wieszczej, Nymphaea alba i Nymphaea caerulea.

KIDAWA Michał : Narkotyki syntetyczne // Remedium. - 2007, nr 4, s. 28-29
Epidemiologia oraz społeczny kontekst używania amfetaminy i ecstasy.

KRAWCZYK Waldemar : BZP - nowy narkotyk czy tylko przejściowa moda // Serwis Informacyjny Narkomania. - 2007, nr 2, s. 2-4
Działanie, zagrożenia dla zdrowia, potencjalni użytkownicy narkotyku o nazwie BZP (1-benzylopiperazynal).

KRAWCZYK Waldemar : Konopie włókniste czy narkotyczne? // Serwis Informacyjny Narkomania. - 2006, nr 2, s. 18-20
Historia konopi, opis konopi modyfikowanych genetycznie, opis przepisów prawnych dotyczących marihuany.

ŁUKASIK-GŁĘBOCKA Magdalena : Dekstrometorfan i benzydamina - nowe substancje odurzające // Serwis Informacyjny Narkomania. - 2008, nr 2, s. 16-19
Dekstrometorfan (lek przeciwkaszlowy), benzydamina (niesteroidowy lek przeciwzapalny) - opis działania, dostępność, zagrożenia.

POLICHA Beata : Grzyby halucynogenne w zbliżeniu // Serwis Informacyjny Narkomania. - 2007, nr 1, s. 12-15
Dostępność grzybów na rynku detalicznym, konsumpcja grzybów wśród bywalców klubów muzycznych i innych grup społecznych, przepisy prawne dotyczące grzybów halucynogennych w Europie. Konsekwencje zażywania grzybów.

ROGUSKA Iwona : Grzyby halucynogenne i bieluń dziędzierzawa w diagnostyce laboratoryjnej zatruć. - Bibliogr. // Alkoholizm i Narkomania. - 2010, nr 2, s. 153-163
Właściwości i działanie, analiza chemiczna-toksykologiczna i mykologiczna grzybów halucynogennych i bielunia. Leczenie zatruć tymi substancjami.

ROK-BUJKO Paulina : Rola układu serotoninergicznego w działaniu nagradzającym i uzależniającym kokainy. - Bibliogr. // Alkoholizm i Narkomania. - 2007, nr 2, s. 179-202
Próba podsumowania wiedzy na temat wpływu układu serotoninergicznego (związanego z odczuwaniem zadowolenia związanego z wykonywaniem przyjemnych czynności), na procesy związane z uzależnieniem od kokainy, a szczególnie na czynności poszukiwania i nawrót do nałogu. Kokaina - informacje ogólne, rys historyczny. Wpływ kokainy na neurotransmisję i system przekaźników wtórnych w ośrodkowym układzie nerwowym. Neurotransmisja serotoninergiczna w ośrodkowym układzie nerwowym. Rola serotoniny w nagradzających efektach działania kokainy. Serotonina a głód i nawrót nałogu serotonina a zjawisko sensytyzacji na działanie kokainy. Kokaina a układ serotononergiczny - inne aspekty interakcji.

SZYMAŃSKI Jan : Grzyby halucynogenne, znaczenie, występowanie i poszukiwanie w Polsce. -Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 3, s. 63-74
Charakterystyka grzybów halucynogennych jako typowych narkotyków - środków psychotropowych zmieniających świadomość.

SZYMAŃSKI Jan : Problematyka grzybów halucynogennych w Polsce. - Bibliogr. // Serwis Informacyjny Narkomania. - 2007, nr 2, s. 29-33
Historia przyjmowania grzybów halucynogennych i skutki ich zażywania.

SZYMBORSKI Krzysztof : Terapia za jeden halucynogen : [LSD] // Charaktery. - 2010, nr 2, s. 68-71

UZIAŁŁO Jarosław : Marihuana : mity i rzeczywistość // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 3, s. 75-82
Konopie indyjskie - charakterystyka kanabinoli, działanie, objawy abstynencyjne, próby zastosowania w medycynie, uzależnienie.

WYBRANE środki dopingujące i euforyzujące - współczesne zagrożenia / Joanna Hałas [i in.]. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2006, nr 3, s. 35-38
Charakterystyka działania sterydów anabolicznych, insuliny, kwasu gamma-hydroksymasłowego (GHB).

ZABIELSKA Jolanta B. URBAŃSKA Anna : Gwałt w "białych rękawiczkach" - przestępcze zastosowanie leków. - Bibliogr. // Problemy Narkomanii. - 2008, nr 1, s. 63-76
Charakterystyka środków odurzających potocznie zwanych "tabletkami gwałtu".

 

Oprac. Ewa Bińkieiwcz
na podstawie zbiorów BPP
Aktualizacja: 28.12.2011


© Biblioteka Pedagogiczna